Περιέχει η βρώμη γλουτένη;

1

 

Η βρώμη είναι ένα καυτό θέμα στις κοινότητες κοιλιοκάκης και διατροφής χωρίς γλουτένη.

Η βρώμη στην καθαρή της μορφή, είναι ασφαλής για την πλειοψηφία των ατόμων με κοιλιοκάκη. Σε αντίθεση με το σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη, η βρώμη δεν θεωρείται πηγή γλουτένης σε πολλές χώρες.

Η ανησυχία με τη βρώμη  ξεκινάει από το γεγονός ότι  έρχετε σε επαφή με κόκκους γλουτένης από το χωράφι μέχρι την επεξεργασία.

“Είναι λοιπόν πραγματικά η βρώμη  χωρίς γλουτένη;”

Η βρώμη εκ φύσεως δεν περιέχει γλουτένη, αλλά μια βασική πρωτεΐνη της, την αβενίνη, η οποία εμφανίζει παρεμφερή δομή με τη γλουτένη. Η ποσότητα αβενίνης επηρεάζεται και από την χώρα προέλευσης της βρώμης, για παράδειγμα η βρώμη Αμερικανικής προέλευσης έχει μεγαλύτερη ομολογία της αβενίνης με τη γλουτένη από ότι η βρώμη από την Σκωτία.

Κάποιοι ερευνητές θεωρούν ότι η αβενίνη και συνεπώς η «καθαρή» βρώμη μπορεί να καταναλώνεται με ασφάλεια από τα άτομα που έχουν δυσανεξία στη γλουτένη (κοιλιοκάκη).

Άλλοι επιστήμονες, υποστηρίζουν ότι ένα  ποσοστό των ανθρώπων που έχουν κοιλιοκάκη, παρουσιάζουν  συμπτώματα όταν καταναλώνουν ποσότητες «καθαρής» βρώμης, καθώς εμφανίζουν ανοσολογική διέγερση στις αβενίνες της (ArentzHansen, 2004; Lundin, 2003; Sjoberg, 2014; Tjellstrom, 2014).

H προσθήκη λοιπόν «καθαρής» βρώμης στη διατροφή ενός ατόμου με κοιλιοκάκη, πρέπει να γίνει εξατομικευμένα, σε περιορισμένες ποσότητες, με ιδιαίτερη προσοχή και πάντα με τη στενή επίβλεψη του ειδικού.

 

Η βρώμη δεν θεωρείται πηγή γλουτένης σε πολλές χώρες.

Η βρώμη συνήθως δεν τοποθετείται στην ίδια κατηγορία με το σιτάρι, το κριθάρι ή τη σίκαλη όσον αφορά τους κανονισμούς για τη γλουτένη.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιτρέπουν τη βρώμη σε προϊόντα που φέρουν ετικέτα χωρίς γλουτένη. Ο Καναδάς εξέδωσε Άδεια Κυκλοφορίας το 2015 που επιτρέπει τη χρήση της σήμανσης χωρίς γλουτένη για τη βρώμη που είναι ελεύθερη γλουτένης και τα τρόφιμα που την περιέχουν ως συστατικό. Σε αυτήν την περίπτωση, η βρώμη πρέπει να καλλιεργηθεί σε ασφαλή χωράφια απαλλαγμένα από σιτηρά που περιέχουν γλουτένη ή να υποβληθεί σε ειδική επεξεργασία για να διασφαλιστεί ότι είναι χωρίς γλουτένη και ότι έχει ελεγχθεί ότι δεν περιέχει περισσότερα από 20 ppm κόκκων γλουτένης.

Εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, δύο χώρες που περιλαμβάνουν τη βρώμη στα απαγορευμένα,  μαζί με το σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη σε προϊόντα χωρίς γλουτένη που παράγονται ή πωλούνται σε αυτές τις χώρες.

Επεξεργασία της βρώμης για αφαίρεση της γλουτένης.

Υπάρχουν δύο κύριοι τρόποι με τους οποίους οι μεταποιητές βρώμης αφαιρούν τη γλουτένη από τη βρώμη και πολλές φορές συνδυάζονται:

 

  1. Το Πρωτόκολλο καθαρότητας λαμβάνει χώρα κατά την καλλιέργεια, τη συγκομιδή, τη μεταφορά, την αποθήκευση, την επεξεργασία και την συσκευασία της βρώμης.

 

  1. Η μηχανική διαλογή η οποία γίνεται κατά την επεξεργασία της βρώμης. Ένα σύνολο μηχανημάτων χρησιμοποιούνται για τη διαλογή της βρώμης για τη διασφάλιση του κατάλληλου μεγέθους, σχήματος και χρώματος και για την εξάλειψη της μούχλας και άλλων ανεπιθύμητων σωματιδίων, συμπεριλαμβανομένων κόκκων που μπορεί να περιέχουν γλουτένη. Η ταξινόμηση γίνεται μετά την άφιξη της βρώμης σε μια εγκατάσταση επεξεργασίας βρώμης, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις ο επεξεργαστής έχει όρια ως προς το επίπεδο παρουσίας γλουτένης που μπορεί να γίνει ανεκτή και θα απορρίψει τη βρώμη με υψηλά επίπεδα κόκκων γλουτένης.

Ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε ότι η βρώμη που αγοράζετε είναι χωρίς γλουτένη είναι να αναζητήσετε ένα σήμα πιστοποίησης  χωρίς γλουτένη. Κατά τη διάρκεια της πιστοποίησης, όλες οι διαδικασίες που εμπλέκονται στην επεξεργασία βρώμης ελέγχονται πολλές φορές για να επαληθευτεί ότι είναι χωρίς γλουτένη.

Η διαδικασία πιστοποίησης GFCO περιλαμβάνει 80 απαιτήσεις για πιστοποίηση προϊόντος που ισχύουν για οποιοδήποτε προϊόν, συμπεριλαμβανομένης της βρώμης και των τροφίμων που περιέχουν βρώμη.

Η βρώμη είναι μια καλή πηγή θρεπτικών συστατικών που συχνά λείπουν από τη δίαιτα χωρίς γλουτένη. Δεδομένου ότι η δίαιτα χωρίς γλουτένη είναι ήδη περιορισμένη, η προσθήκη επιπλέον περιορισμών μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. Το θέμα της βρώμης μπορεί να φαίνεται περίπλοκο και συγκεχυμένο λόγω κυρίως των ακόλουθων παραγόντων:

 

  1. Εκτός εάν είναι πιστοποιημένη χωρίς γλουτένη, η βρώμη μπορεί να περιέχει σπόρους που περιέχουν γλουτένη, κάτι που ενδεχομένως οδηγεί στην πεποίθηση ότι η ίδια η βρώμη είναι προβληματική. Οι κόκκοι γλουτένης μπορούν ακόμα να εισχωρήσουν στη βρώμη μέσω του ανέμου, των ζώων και του ανθρώπινου λάθους πριν από την επεξεργασία. Τα τελευταία χρόνια, η πιστοποιημένη βρώμη χωρίς γλουτένη – και τα προϊόντα που περιέχουν πιστοποιημένη βρώμη χωρίς γλουτένη ή αλεύρι βρώμης – έχουν γίνει ευρύτερα διαθέσιμα.

 

  1. Μερικοί άνθρωποι είναι ευαίσθητοι στη βρώμη: Η βρώμη περιέχει αβενίνη, μια πρωτεΐνη αποθήκευσης που έχει κάποιες ομοιότητες με τη γλουτένη που βρίσκεται στο σιτάρι, τη σίκαλη και το κριθάρι. Το ποσό είναι σχετικά μικρό. Η έρευνα σχετικά με την ευαισθησία στην αβενίνη γενικά δείχνει ότι η αβενίνη δεν προκαλεί αντίδραση στην πλειονότητα των ασθενών με κοιλιοκάκη.